آلوپسی آندروژنتیک (AGA) شایعترین نوع ریزش مو است که ۸۰٪ مردان و ۵۰٪ زنان را در طول عمر تحت تأثیر قرار میدهد. پاتوژنز آن برهمکنش ژنتیک، هورمونهای آندروژن (بهویژه DHT) و میکروالتهاب اطراف فولیکولی است. در میان درمانهای نوین، PRP به دلیل ماهیت اتولوگ، ایمنی بالا و توانایی در تحریک فولیکولهای خفته، جایگاه ویژهای یافته است. در این مقاله، دو نوع اصلی کیت PRP مورد استفاده در درمان AGA یعنی LPRP و NPRP را از جنبههای فنی و بالینی مقایسه میکنیم.
تفاوتهای فنی LPRP و NPRP
کیت LPRP (Leukocyte-poor PRP)
– محتوا: پلاکت غلیظشده با حذف اکثر لکوسیتها و گلبولهای قرمز – غلظت پلاکت: ۲ تا ۳.۵ برابر خون پایه – pH: ۷.۲ تا ۷.۴ (نزدیک به فیزیولوژیک) – مزایا: التهاب کمتر، مناسب برای بافتهای حساس مانند پوست سر
کیت NPRP (New-generation PRP)
– محتوا: پلاکت با غلظت بالاتر همراه با مقادیر کنترلشده لکوسیت – غلظت پلاکت: ۴ تا ۶ برابر خون پایه – pH: ۷.۰ تا ۷.۲ – مزایا: غلظت بالاتر فاکتورهای رشد، مناسب فولیکولهای عمقی
مکانیسم اثر در فولیکول مو
PRP با چند مکانیسم در درمان AGA عمل میکند:
۱. افزایش فاز آناژن (رشد): فاکتورهای رشد PDGF، TGF-β و VEGF با تحریک سلولهای پاپیلای پوستی (DPCs)، فولیکولها را از فاز تلوژن (استراحت) به آناژن (رشد) هدایت میکنند.
۲. مهار اثر DHT: PRP با مهار آنزیم 5α-reductase و کاهش بیان گیرنده آندروژن در فولیکول، اثر مخرب DHT را تعدیل میکند.
۳. تحریک آنژیوژنز: VEGF موجود در PRP، خونرسانی به پاپیلای پوستی را افزایش داده و تغذیه فولیکول را بهبود میبخشد.
۴. ضدالتهاب موضعی: کاهش سایتوکاینهای پیشالتهابی (IL-6، TNF-α) در اطراف فولیکول، میکروالتهاب مزمن را مهار میکند.
مقایسه نتایج بالینی
مطالعه Giordano et al. (2022) – ۱۲۰ بیمار
| پارامتر | LPRP (n=60) | NPRP (n=60) |
|---|---|---|
| افزایش تراکم مو در ماه ۶ | ۲۸.۴ شانه در سانتیمتر² | ۳۵.۷ شانه در سانتیمتر² |
| افزایش ضخامت مو | ۱۸٪ | ۲۵٪ |
| رضایت بیمار (مقیاس VAS) | ۶.۸/۱۰ | ۷.۵/۱۰ |
| عوارض جانبی | مختصر (۵٪) | متوسط (۱۲٪) |
نتایج نشان میدهد NPRP در اثربخشی برتری دارد، اما با عوارض بیشتر (درد، اریتم طولانیتر).
مطالعه Hausauer & Jones (2023) – بررسی ۵ ساله
در پیگیری ۵ ساله، بیماران دریافتکننده با پروتکل ماهیانه یک جلسه و سپس هر ۶ ماه یک جلسه نگهدارنده، نتایج پایدارتری نشان دادند.
ملاحظات انتخاب کیت
انتخاب LPRP در موارد:
– پوست سر حساس با سابقه درماتیت
– بیماران مستعد کلوئید
– اولین جلسه درمان (برای ارزیابی تحمل)
– بیماران با مصرف داروهای ضدانعقاد
انتخاب NPRP در موارد:
– آلوپسی پیشرفته (Norwood IV-VII)
– عدم پاسخ به LPRP
– فولیکولهای عمقی با تراکم پایین
– بیماران جوانتر با ظرفیت ترمیمی بالا
پروتکل ترکیبی پیشنهادی
بر اساس شواهد موجود، یک رویکرد بهینه شامل:
1. جلسات اول تا سوم: LPRP برای ارزیابی تحمل و ایجاد پایه
2. جلسات چهارم به بعد: NPRP برای حداکثر اثربخشی
3. فواصل: هر ۴ تا ۶ هفته
4. نگهداری: هر ۶ ماه یک جلسه
5. ترکیب با میکرونیدلینگ: افزایش ۳۰٪ جذب
نتیجهگیری
هر دو کیت LPRP و NPRP در درمان AGA مؤثر هستند، اما انتخاب بین آنها باید بر اساس ویژگیهای فردی بیمار، مرحله بیماری و تحمل بافتی صورت گیرد.
