روش تزریق در تاندون براکیورادیالیس
آنچه در این پست میخوانید:
- آناتومی تاندون براکیورادیالیس
- اندیکاسیونها و کنتراندیکاسیونهای تزریق
- آمادهسازی بیمار و تجهیزات
- تکنیک تزریق در تاندون براکیورادیالیس
- عوارض احتمالی و مدیریت آنها
- مراقبتهای پس از تزریق
آناتومی تاندون براکیورادیالیس
عضله براکیورادیالیس یک عضله سطحی در بخش قدامی ساعد است که از لبه جانبی دیستال هومروس (بالای اپیکوندیل لترال) منشا گرفته و به زائده استیلوئید رادیوس متصل میشود. این عضله در فلکسیون آرنج و همچنین در پرُونیشن و سوپینیشن ساعد نقش دارد، به ویژه زمانی که ساعد در وضعیت میانه بین پرُونیشن و سوپینیشن قرار دارد. تاندون این عضله در قسمت دیستال ساعد به راحتی قابل لمس است و معمولاً به عنوان یک نقطه عطف آناتومیک برای تزریقات و بلوکهای عصبی در این ناحیه استفاده میشود.
شناخت دقیق مسیر تاندون و ارتباط آن با ساختارهای عصبی-عروقی مجاور (مانند عصب رادیال سطحی) برای انجام تزریقی ایمن و موثر ضروری است. تاندون براکیورادیالیس در کنار تاندونهای اکستنسور مچ دست و انگشتان قرار دارد و به عنوان یک مرز جانبی برای حفره آنتیکوبراکیک (Cubital Fossa) نیز عمل میکند.
اندیکاسیونها و کنتراندیکاسیونهای تزریق
اندیکاسیونها
تزریق در تاندون براکیورادیالیس معمولاً در موارد التهاب یا آسیب این تاندون، که اغلب به دلیل استفاده بیش از حد یا حرکات تکراری ایجاد میشود، کاربرد دارد. برخی از اندیکاسیونهای شایع عبارتند از:
- تاندونیت براکیورادیالیس (Brachioradialis Tendinitis)
- التهاب یا درد مزمن در مسیر تاندون
- سندرمهای درد ناشی از فعالیتهای خاص که منجر به بارگذاری بیش از حد این عضله میشوند
- در مواردی که درمانهای فیزیکی و دارویی خوراکی به نتیجه نرسیدهاند.
- استفاده از کیتهای PRP، کیت اگزوزوم اتولوگ و کیت PRF از برند ایران پی آر پی میتواند در تسریع روند بهبودی و ترمیم بافتهای آسیبدیده بسیار موثر باشد، به خصوص در مواردی که هدف تحریک بازسازی بافت است.
کنتراندیکاسیونها
همانند سایر تزریقات تاندونی، موارد زیر به عنوان کنتراندیکاسیون محسوب میشوند:
- عفونت فعال در محل تزریق یا عفونت سیستمیک
- اختلالات انعقادی شدید یا مصرف داروهای ضد انعقاد بدون کنترل مناسب
- آلرژی شناختهشده به داروهای مورد استفاده (مانند کورتیکواستروئیدها یا بیحسکنندههای موضعی)
- پارگی کامل تاندون (در این موارد جراحی ممکن است ارجح باشد)
- تزریق مکرر کورتیکواستروئید در یک ناحیه به دلیل خطر آتروفی تاندون و پارگی
- بارداری (در مورد برخی از داروها)
- بیماران دیابتی (در مورد کورتیکواستروئیدها به دلیل افزایش موقت قند خون)
آمادهسازی بیمار و تجهیزات
آمادهسازی بیمار
قبل از انجام تزریق، ضروری است که بیمار به طور کامل در مورد روند، فواید، خطرات و عوارض احتمالی تزریق آگاه شود و رضایت آگاهانه کتبی از او اخذ گردد. بیمار باید در وضعیت راحتی قرار گیرد که ساعد او به طور کامل در معرض دید و دسترسی باشد، معمولاً به صورت نشسته یا خوابیده با ساعد روی یک سطح صاف و حمایت شده.
پوست محل تزریق باید به دقت تمیز و ضدعفونی شود. استفاده از محلولهای ضدعفونیکننده مانند الکل ایزوپروپیل ۷۰% یا کلرهگزیدین توصیه میشود. اجازه دهید محلول ضدعفونیکننده کاملاً خشک شود تا خطر عفونت کاهش یابد.
تجهیزات مورد نیاز
- سرنگهای استریل (مثلاً ۱ یا ۳ میلیلیتر)
- سوزنهای استریل با گیج مناسب (مثلاً ۲۵G تا ۲۷G، طول ۱ تا ۱.۵ اینچ)
- داروی تزریقی (کورتیکواستروئید، بیحسکننده موضعی، یا محصولات ایران پی آر پی مانند کیت PRP، کیت اگزوزوم اتولوگ، کیت PRF)
- دستکش استریل
- پد الکلی یا محلول ضدعفونیکننده
- گاز استریل و باند چسبی
- در صورت نیاز: ژل سونوگرافی و پروب سونوگرافی برای راهنمایی تزریق
تکنیک تزریق در تاندون براکیورادیالیس
تزریق در تاندون براکیورادیالیس میتواند به صورت لمسی (Palpation-guided) یا با راهنمایی سونوگرافی (Ultrasound-guided) انجام شود. راهنمایی سونوگرافی دقت تزریق را به میزان قابل توجهی افزایش داده و خطر آسیب به ساختارهای مجاور را کاهش میدهد.
روش لمسی (Palpation-guided)
- تعیین محل تزریق: از بیمار بخواهید ساعد خود را در وضعیت میانه (بین پرُونیشن و سوپینیشن) قرار داده و به آرامی آرنج خود را خم کند. تاندون براکیورادیالیس در قسمت دیستال ساعد و بالای زائده استیلوئید رادیوس به وضوح قابل لمس است. نقطه حداکثر درد یا التهاب در طول تاندون را مشخص کنید.
- بیحسی موضعی (اختیاری): در صورت نیاز، با استفاده از یک سوزن کوچک، مقدار کمی لیدوکائین ۱% یا ۲% را به صورت زیرپوستی در محل ورود سوزن تزریق کنید.
- ورود سوزن: سوزن را با زاویه کم (تقریباً ۱۵ تا ۳۰ درجه) نسبت به پوست و در جهت طول تاندون وارد کنید. هدف این است که نوک سوزن در داخل غلاف تاندون یا در اطراف تاندون قرار گیرد، نه در داخل خود تاندون (این امر میتواند باعث ضعف یا پارگی تاندون شود، به خصوص در مورد کورتیکواستروئیدها).
- آسپیراسیون: قبل از تزریق، سرنگ را به آرامی به عقب بکشید (آسپیراسیون) تا از عدم ورود سوزن به رگ خونی اطمینان حاصل شود.
- تزریق: دارو را به آرامی و با فشار یکنواخت تزریق کنید. در صورت احساس مقاومت زیاد، ممکن است نوک سوزن در بافت متراکم یا داخل تاندون باشد؛ در این صورت، موقعیت سوزن را کمی تغییر دهید.
- خروج سوزن: پس از تزریق کامل، سوزن را به آرامی خارج کرده و محل را با یک پد گاز استریل فشار دهید تا خونریزی متوقف شود.
روش با راهنمایی سونوگرافی (Ultrasound-guided)
استفاده از سونوگرافی به پزشک اجازه میدهد تا تاندون، ساختارهای اطراف و مسیر سوزن را به صورت زنده مشاهده کند و از تزریق دقیق در محل مورد نظر اطمینان حاصل نماید.
- آمادهسازی: بیمار را در وضعیت مناسب قرار داده و محل را ضدعفونی کنید. ژل سونوگرافی را روی پوست قرار دهید.
- تصویربرداری: پروب سونوگرافی خطی با فرکانس بالا را روی تاندون براکیورادیالیس قرار دهید. تاندون به صورت یک ساختار هیپراکویک (روشن) و فیبریلار (شبیه به رشته) قابل مشاهده است. عصب رادیال سطحی نیز باید شناسایی و از آن دوری شود.
- ورود سوزن: سوزن را به صورت “در صفحه” (in-plane) یا “خارج از صفحه” (out-of-plane) وارد کنید تا نوک سوزن به وضوح در تصویر سونوگرافی قابل مشاهده باشد. هدف قرار دادن فضای اطراف تاندون یا غلاف تاندون است.
- تزریق و مشاهده: دارو را به آرامی تزریق کنید و پخش شدن آن را در اطراف تاندون مشاهده نمایید. این امر تأیید میکند که دارو به درستی در فضای مورد نظر قرار گرفته است.
- خروج سوزن: پس از تزریق، سوزن را خارج کرده و محل را فشار دهید.
عوارض احتمالی و مدیریت آنها
تزریق در تاندون براکیورادیالیس به طور کلی ایمن است، اما مانند هر روش تهاجمی، عوارض احتمالی وجود دارد:
- درد و کبودی موقت در محل تزریق: شایعترین عارضه که معمولاً با استراحت و کمپرس سرد بهبود مییابد.
- عفونت: بسیار نادر است اما جدی. رعایت دقیق اصول استریلیزاسیون برای پیشگیری از آن حیاتی است. در صورت بروز، نیاز به آنتیبیوتیکدرمانی و در موارد شدید، درناژ جراحی دارد.
- آسیب عصبی: آسیب به عصب رادیال سطحی میتواند منجر به بیحسی، گزگز یا ضعف در ناحیه توزیع عصب شود. راهنمایی سونوگرافی خطر این عارضه را کاهش میدهد.
- آسیب تاندون: تزریق مستقیم کورتیکواستروئید به داخل تاندون میتواند منجر به ضعیف شدن، آتروفی و افزایش خطر پارگی تاندون شود. به همین دلیل، تزریق باید در اطراف تاندون یا در غلاف آن انجام شود. استفاده از محصولات ایران پی آر پی (کیت PRP، کیت اگزوزوم اتولوگ، کیت PRF) به دلیل ماهیت ترمیمی خود، این خطر را ندارند و حتی به تقویت تاندون کمک میکنند.
- واکنش آلرژیک: به داروهای تزریق شده.
- فلاشینگ صورت یا افزایش قند خون: به ویژه با کورتیکواستروئیدها.
مدیریت عوارض شامل شناسایی زودهنگام و درمان مناسب است. آموزش بیمار در مورد علائم هشداردهنده از اهمیت بالایی برخوردار است.
مراقبتهای پس از تزریق
پس از تزریق، توصیه میشود:
- استراحت: از فعالیتهای سنگین و حرکات تکراری با ساعد برای ۲۴ تا ۴۸ ساعت خودداری شود.
- کمپرس سرد: استفاده از کمپرس سرد در محل تزریق برای کاهش درد و تورم در ساعات اولیه.
- داروهای مسکن: در صورت نیاز، از داروهای مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده شود.
- مشاهده علائم: بیمار باید از نظر علائم عفونت (قرمزی، تورم، گرمی، تب) یا آسیب عصبی (بیحسی، ضعف) تحت نظر باشد و در صورت بروز هر یک از این علائم، فوراً به پزشک مراجعه کند.
- فیزیوتراپی: در برخی موارد، پس از کاهش درد اولیه، فیزیوتراپی برای تقویت عضله، بهبود انعطافپذیری و جلوگیری از عود توصیه میشود.
- پیگیری: برنامه ریزی برای ویزیت پیگیری برای ارزیابی پاسخ به درمان و تصمیمگیری در مورد مراحل بعدی مدیریت.
تزریق در تاندون براکیورادیالیس میتواند یک روش درمانی موثر برای تاندونیت و درد مرتبط با این ناحیه باشد. با رعایت دقیق اصول آناتومیک، استفاده از تکنیک صحیح (ترجیحاً با راهنمایی سونوگرافی) و آگاهی از عوارض احتمالی، میتوان نتایج بالینی مطلوبی را برای بیماران فراهم آورد. استفاده از محصولات پیشرفته و با کیفیت ایران پی آر پی، از جمله کیت PRP، کیت اگزوزوم اتولوگ و کیت PRF، میتواند به عنوان یک گزینه درمانی نوین، به بهبود و بازسازی بافتهای آسیبدیده کمک شایانی نماید.
