تزریق در تاندون دلتوئید شانه
آنچه در این پست میخوانید:
- آناتومی تاندون دلتوئید و اهمیت آن در تزریق
- اندیکاسیونها و کنتراندیکاسیونهای تزریق در تاندون دلتوئید
- نکات تکنیکی و گام به گام تزریق در تاندون دلتوئید
- عوارض احتمالی و مدیریت آنها
- مراقبتهای پس از تزریق
آناتومی تاندون دلتوئید و اهمیت آن در تزریق
بررسی عضلات دلتوئید و تاندونهای آن
عضله دلتوئید، عضلهای مثلثی شکل و بزرگ است که بخش عمدهای از برجستگی شانه را تشکیل میدهد. این عضله از سه بخش اصلی قدامی (کلاویکولار)، میانی (آکرومیال) و خلفی (اسکاپولار) تشکیل شده است. هر سه بخش در نهایت به توبروزیته دلتوئید در استخوان بازو (هومروس) متصل میشوند. تاندون دلتوئید، در واقع بخش پایانی این عضله است که به هومروس میچسبد. اگرچه تزریق معمولاً در توده عضلانی دلتوئید انجام میشود، اما در برخی موارد خاص، تزریق مستقیم در تاندون یا در محل اتصال تاندون به استخوان (انتقال) ممکن است اندیکاسیون داشته باشد، به خصوص در درمان آسیبهای تاندونی مزمن.
ساختارهای حیاتی مجاور
در نزدیکی محل تزریق در تاندون دلتوئید، ساختارهای حیاتی مانند عصب اگزیلاری (Axillary nerve) و شریان و ورید اگزیلاری قرار دارند. عصب اگزیلاری از پشت گردن جراحی هومروس عبور میکند و مسئول عصبدهی به عضله دلتوئید و حس پوست ناحیه شانه است. آسیب به این عصب میتواند منجر به ضعف یا فلج عضله دلتوئید و از دست دادن حس شود. بنابراین، شناخت دقیق آناتومی و تکنیک صحیح تزریق برای جلوگیری از آسیب به این ساختارها ضروری است.
اندیکاسیونها و کنتراندیکاسیونهای تزریق در تاندون دلتوئید
اندیکاسیونها
تزریق در تاندون دلتوئید معمولاً برای درمان شرایط خاصی که شامل التهاب یا آسیب تاندون میشود، اندیکاسیون دارد. این موارد شامل:
- تاندونیت مزمن دلتوئید که به درمانهای محافظهکارانه پاسخ نداده باشد.
- انتروپاتیهای التهابی مرتبط با تاندون دلتوئید.
- درد مزمن در محل اتصال تاندون دلتوئید به هومروس.
- در برخی موارد، به عنوان بخشی از پروتکلهای درمانی با استفاده از کیتهای PRP، کیت اگزوزوم اتولوگ یا کیت PRF از برند ایران پی آر پی برای تسریع روند ترمیم و بازسازی بافت آسیبدیده تاندون.
کنتراندیکاسیونها
مانند هر تزریق دیگری، تزریق در تاندون دلتوئید نیز دارای کنتراندیکاسیونهایی است که باید مد نظر قرار گیرد:
- عفونت فعال در محل تزریق یا عفونت سیستمیک.
- اختلالات انعقادی شدید یا مصرف داروهای ضد انعقاد بدون کنترل.
- آلرژی شناخته شده به ماده تزریقی.
- پارگی کامل تاندون (در این موارد، درمان جراحی ممکن است ارجح باشد).
- عدم تشخیص دقیق علت درد شانه.
نکات تکنیکی و گام به گام تزریق در تاندون دلتوئید
آمادهسازی بیمار و انتخاب محل تزریق
بیمار باید در وضعیت نشسته یا درازکش قرار گیرد به طوری که شانه مورد نظر به راحتی در دسترس باشد. محل تزریق باید با شناسایی توبروزیته دلتوئید در استخوان هومروس مشخص شود. این توبروزیته معمولاً در یک سوم میانی تا یک سوم پایینی استخوان هومروس، در قسمت خارجی آن قرار دارد. لمس دقیق این ناحیه برای اطمینان از تزریق در محل صحیح ضروری است. ضدعفونی کامل پوست با محلولهای مناسب (مانند الکل یا بتادین) قبل از تزریق الزامی است.
تکنیک تزریق با و بدون هدایت سونوگرافی
تزریق در تاندون دلتوئید میتواند به صورت “بلیند” (بدون هدایت تصویربرداری) یا با هدایت سونوگرافی انجام شود.
- تزریق بلیند: پس از شناسایی توبروزیته دلتوئید و ضدعفونی پوست، سوزن مناسب (معمولاً گیج ۲۲ تا ۲۵ و طول ۱ تا ۱.۵ اینچ) به صورت عمود یا با زاویه کم به سمت توبروزیته وارد میشود. هدف، رسیدن به محل اتصال تاندون به استخوان است. پس از احساس مقاومت استخوان، سوزن کمی عقب کشیده میشود تا نوک آن در داخل تاندون یا در محل اتصال تاندون به استخوان قرار گیرد. آسپیراسیون برای اطمینان از عدم ورود به رگ خونی انجام میشود و سپس ماده تزریقی به آرامی تزریق میشود.
- تزریق با هدایت سونوگرافی: این روش به دلیل افزایش دقت و کاهش خطر آسیب به ساختارهای مجاور، ارجحیت دارد. با استفاده از پروب خطی سونوگرافی، تاندون دلتوئید و توبروزیته دلتوئید به وضوح قابل مشاهده هستند. عصب اگزیلاری نیز قابل شناسایی است. سوزن تحت هدایت مستقیم سونوگرافی به سمت تاندون یا محل اتصال آن هدایت میشود. این روش امکان قرارگیری دقیق سوزن را در محل آسیبدیده تاندون فراهم میکند و برای تزریق موادی مانند PRP، اگزوزوم اتولوگ یا PRF که نیاز به دقت بالا دارند، ایدهآل است.
عوارض احتمالی و مدیریت آنها
عوارض شایع و نادر
عوارض تزریق در تاندون دلتوئید معمولاً نادر هستند، اما اطلاع از آنها برای مدیریت بهینه ضروری است:
- درد و کبودی در محل تزریق: شایعترین عارضه که معمولاً با کمپرس سرد و مسکنهای بدون نسخه قابل کنترل است.
- عفونت: هرچند نادر، اما جدیترین عارضه است. رعایت کامل اصول استریل در حین تزریق برای پیشگیری از آن ضروری است. علائم شامل قرمزی، تورم، گرمی، درد شدید و تب است. در صورت بروز، نیاز به درمان آنتیبیوتیکی و در موارد شدیدتر، تخلیه آبسه است.
- آسیب به عصب اگزیلاری: میتواند منجر به ضعف یا فلج عضله دلتوئید و بیحسی در ناحیه شانه شود. این عارضه با تکنیک صحیح و به خصوص با هدایت سونوگرافی به حداقل میرسد.
- آسیب به رگهای خونی: منجر به هماتوم یا کبودی گستردهتر میشود. آسپیراسیون قبل از تزریق برای جلوگیری از تزریق داخل عروقی ضروری است.
- آتروفی چربی یا تغییرات پوستی: در تزریقهای مکرر کورتیکواستروئیدها ممکن است رخ دهد.
مدیریت عوارض
مدیریت عوارض بستگی به نوع و شدت آنها دارد. برای درد و کبودی، استراحت، کمپرس سرد و داروهای ضد درد توصیه میشود. در صورت بروز علائم عفونت، ارجاع فوری به متخصص و شروع درمان مناسب ضروری است. آسیبهای عصبی ممکن است نیاز به فیزیوتراپی یا در موارد نادر، اقدامات جراحی داشته باشند.
مراقبتهای پس از تزریق
توصیههای اولیه و محدودیتهای فعالیت
پس از تزریق در تاندون دلتوئید، توصیه میشود بیمار به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت از فعالیتهای سنگین و بلند کردن اجسام با شانه تزریق شده خودداری کند. استفاده از کیسه یخ در محل تزریق به مدت ۱۵-۲۰ دقیقه و چندین بار در روز میتواند به کاهش درد و تورم کمک کند. از مصرف داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول پس از تزریق PRP یا PRF خودداری شود، زیرا ممکن است با مکانیسم اثر این محصولات تداخل داشته باشند. (ایران پی آر پی، عرضه کننده کیتهای PRP، کیت اگزوزوم اتولوگ و کیت PRF، همواره بر اهمیت رعایت پروتکلهای درمانی پس از تزریق این محصولات تاکید دارد.)
پیگیری و توانبخشی
پیگیری بیمار پس از تزریق برای ارزیابی اثربخشی و شناسایی هرگونه عارضه احتمالی ضروری است. در بسیاری از موارد، به خصوص پس از تزریق برای آسیبهای تاندونی مزمن، یک برنامه توانبخشی شامل فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی برای بازگرداندن کامل عملکرد شانه و جلوگیری از عود ضروری است. این برنامه باید به صورت تدریجی و تحت نظارت متخصص توانبخشی پیشرفت کند.
ایران پی آر پی با ارائه کیتهای PRP، کیت اگزوزوم اتولوگ و کیت PRF با کیفیت بالا، همواره در کنار پزشکان محترم برای ارائه بهترین خدمات درمانی به بیماران تلاش میکند. این محصولات به عنوان ابزارهای قدرتمند در تسریع روند ترمیم بافتهای آسیبدیده، از جمله تاندونها، شناخته شدهاند.
